چرا فرمان هنگام ترمزگیری میلرزد؟ بررسی علتها
اگر هنگام ترمز گرفتن متوجه میشوید که فرمان خودرو میلرزد، این علامت را نباید ساده بگیرید. لرزش فرمان در زمان ترمزگیری معمولاً نشاندهنده وجود ایراد در یکی از بخشهای مهم خودرو مثل دیسک چرخ، لنت ترمز، جلوبندی، سیستم تعلیق یا توپی چرخ است. در خودروهای چینی مثل چری، ام وی ام، فونیکس، آریزو و تیگو نیز این مشکل ممکن است بهمرور ایجاد شود و اگر بهموقع بررسی نشود، میتواند باعث افت کیفیت ترمزگیری و حتی آسیب بیشتر به قطعات شود.
در این مقاله بررسی میکنیم که چرا هنگام ترمزگیری فرمان میلرزد، چه بخشهایی باید بررسی شوند، چه نشانههایی دارد و چطور میتوان از بروز آن جلوگیری کرد.
لرزش فرمان هنگام ترمزگیری از چه چیزی خبر میدهد؟
وقتی ترمز میگیرید، تمام فشار سیستم ترمز به چرخها منتقل میشود. اگر یکی از قطعات در این مسیر دچار مشکل باشد، نیرو بهصورت یکنواخت پخش نمیشود و نتیجه آن میتواند لرزش فرمان، سایش نامنظم لاستیک، صدای غیرعادی و کاهش قدرت ترمز باشد.
این لرزش معمولاً در سرعتهای بالاتر بیشتر احساس میشود و هنگام فشردن پدال ترمز، فرمان یا حتی اتاق خودرو شروع به لرزیدن میکند. در برخی خودروها لرزش خفیف است، اما در موارد شدیدتر ممکن است کنترل خودرو سخت شود.
مهمترین علت: تاب داشتن دیسک چرخ
یکی از اصلیترین دلایل لرزش فرمان هنگام ترمزگیری، تاب داشتن دیسک چرخ است. دیسک ترمز باید سطحی کاملاً صاف و یکنواخت داشته باشد تا لنتها بهدرستی روی آن اصطکاک ایجاد کنند. اگر دیسک بهدلیل گرمای زیاد، کیفیت پایین، ضربه یا استهلاک تاب بردارد، تماس لنت با سطح دیسک یکنواخت نخواهد بود و این موضوع باعث لرزش فرمان میشود.
نشانههای تاب داشتن دیسک چرخ:
- لرزش فرمان هنگام ترمز
- احساس ضربه در پدال ترمز
- صدای سایش یا تقتق خفیف
- کاهش نرمی ترمزگیری
- کشیده شدن خودرو به یک سمت
اگر خودروی شما از مدلهای آریزو، ام وی ام، چری، فونیکس یا تیگو است و این علائم را دارد، احتمال خرابی دیسک بسیار جدی است و باید سریع بررسی شود.
خرابی لنت ترمز و تاثیر آن بر لرزش فرمان
لنت ترمز هم نقش مهمی در لرزش فرمان دارد. اگر لنتها غیر استاندارد، بیش از حد نازک، شیشهای یا نامتقارن شده باشند، فشار ترمز روی دیسک بهدرستی پخش نمیشود. در این حالت، علاوه بر کاهش قدرت ترمز، فرمان نیز ممکن است بلرزد.
گاهی هم لنت و دیسک با هم ناسازگار هستند؛ یعنی لنت کیفیت مناسبی ندارد یا متناسب با نوع دیسک خودرو انتخاب نشده است. در خودروهای چینی، انتخاب قطعه باکیفیت اهمیت زیادی دارد، چون قطعات متفرقه معمولاً عمر کوتاهتری دارند.
نقش جلوبندی در لرزش فرمان هنگام ترمزگیری
خیلیها تصور میکنند لرزش فرمان فقط به ترمز مربوط است، اما جلوبندی خودرو نیز میتواند عامل اصلی باشد. جلوبندی شامل قطعاتی مثل:
- سیبک فرمان
- طبق
- بوشها
- میل تعادل
- کمکفنر
- بلبرینگ چرخ
اگر هر یک از این قطعات دچار لقی، فرسودگی یا خرابی شوند، هنگام ترمزگیری فشار وارد شده به چرخها باعث تشدید لرزش میشود. در واقع، ترمزگیری یک نقطه حساس است که خرابیهای پنهان جلوبندی را آشکار میکند.
نشانههای خرابی جلوبندی:
- لرزش فرمان در سرعت بالا یا هنگام ترمز
- صدای کوبش از جلو خودرو
- عدم تعادل در پیچها
- سایش نامنظم لاستیکها
- انحراف خودرو هنگام ترمز
بنابراین اگر لرزش فرمان دارید، فقط دیسک چرخ را بررسی نکنید؛ جلوبندی هم باید کاملاً بررسی شود.
خرابی توپی چرخ یا بلبرینگ چرخ
یکی دیگر از دلایل احتمالی لرزش فرمان، خرابی بلبرینگ یا توپی چرخ است. وقتی بلبرینگها فرسوده شوند، چرخ بهصورت دقیق و یکنواخت نمیچرخد و این ناهماهنگی هنگام ترمز بیشتر خود را نشان میدهد.
این مشکل معمولاً با صداهای غیرعادی مثل زوزه یا خرخر همراه است و در سرعتهای بالا نیز قابلتشخیص میشود. در صورت بیتوجهی، ممکن است آسیب بیشتری به سیستم تعلیق و چرخها وارد شود.
تنظیم نبودن میزان فرمان و بالانس نبودن چرخها
اگرچه بالانس نبودن چرخها معمولاً بیشتر در سرعتهای ثابت خود را نشان میدهد، اما در بعضی مواقع هنگام ترمز هم میتواند باعث لرزش فرمان شود. همچنین اگر میزان فرمان بهدرستی تنظیم نشده باشد، فشار ترمز در مسیر صحیح پخش نمیشود و لرزش بیشتر حس میشود.
بالانس چرخها و تنظیم فرمان باید توسط مکانیک یا آپاراتی متخصص انجام شود، مخصوصاً برای خودروهای چینی که حساسیت بیشتری به کیفیت قطعات دارند.
آیا کیفیت قطعات یدکی در لرزش فرمان تاثیر دارد؟
بله، بسیار زیاد. استفاده از دیسک چرخ، لنت ترمز، سیبک، طبق و قطعات جلوبندی بیکیفیت میتواند خیلی زود مشکل لرزش فرمان را ایجاد کند. در خودروهایی مانند فونیکس، تیگو، آریزو، ام وی ام و چری بهتر است قطعات از فروشگاه معتبر و با تطابق دقیق مدل خودرو تهیه شوند.
قطعات بیکیفیت ممکن است:
- سریع تاب بردارند
- زودتر خورده شوند
- باعث صدا و لرزش شوند
- ایمنی خودرو را کاهش دهند
چه زمانی باید به مکانیک مراجعه کنیم؟
اگر لرزش فرمان فقط گاهی و خفیف است، ممکن است مشکل جزئی باشد. اما در شرایط زیر باید فوراً خودرو را بررسی کنید:
- لرزش شدید هنگام ترمز
- صدای غیرعادی از چرخها
- انحراف خودرو به یک سمت
- احساس ضربه در پدال
- داغ شدن غیرعادی دیسکها
- سایش نامتقارن لاستیک
بیتوجهی به این علائم میتواند باعث هزینههای بیشتر و حتی خطر در رانندگی شود.
راهکارهای جلوگیری از لرزش فرمان هنگام ترمزگیری
برای پیشگیری از این مشکل، این نکات را رعایت کنید:
- از لنت و دیسک باکیفیت استفاده کنید.
- جلوبندی را بهصورت دورهای بررسی کنید.
- از ترمزهای ناگهانی و طولانیمدت پرهیز کنید.
- چرخها را بالانس و میزان فرمان را تنظیم کنید.
- قطعات مصرفی را بهموقع تعویض کنید.
- در صورت داغ شدن شدید ترمزها، خودرو را بررسی کنید.
جمعبندی
لرزش فرمان هنگام ترمزگیری یکی از مهمترین نشانههای وجود ایراد در خودرو است و نباید نادیده گرفته شود. این مشکل معمولاً به دیسک چرخ تابدار، لنت ترمز فرسوده، خرابی جلوبندی، بلبرینگ یا تنظیم نبودن چرخها مربوط میشود. در خودروهای چینی مثل چری، ام وی ام، فونیکس، آریزو و تیگو استفاده از قطعات اصلی و باکیفیت، نقش بسیار مهمی در جلوگیری از این مشکل دارد.
اگر بهموقع این ایراد را بررسی و رفع کنید، هم ایمنی رانندگی بالا میرود و هم از آسیبهای بیشتر به سیستم ترمز و جلوبندی جلوگیری میشود.
